SiarDivideSeol go dtí caraDivideSeol chuig FacebookDivideSeol ríomhphost chugainnDividePriontáil

Cleachtadh aistriúcháin 26: An Capall agus a Ghiolla

Fadhbanna aistriúcháin

Ar shlí, is ‘fadhb aistriúcháin’ gach uile fhocal dá bhfuil sa téacs atá á aistriú, nó caithfidh an t-aistritheoir rogha a dhéanamh idir leaganacha éagsúla sa sprioctheanga. Sa téacs samplach thíos, cuir i gcás, tá go leor bealaí ann chun frásaí mar in those daysin a moderately good temper. Caithfidh an t-aistritheoir leagan oiriúnach a roghnú i bhfianaise genre an téacs agus na spriocléitheoirí is dócha a bheith aige.

Bíodh sin mar atá, tá brí faoi leith leis an téarma ‘fadhb aistriúcháin’ i measc lucht Léann an Aistriúcháin. Úsáidtear é chun trácht ar ghné ar bith den téacs foinseach atá deacair a thabhairt slán sa sprioctheanga nó a d’fhéadfadh an t-aistriúchán a chur ó rath ar bhealach éigin. Faoin aistritheoir atá sé eolas a chur ar na fadhbanna aistriúcháin is coitianta agus straitéisí a fhorbairt chun iad a shárú. Seo roinnt samplaí de na fadhbanna a d’fhéadfadh a bheith ann:

  • téarmaí teicniúla nach ann dóibh sa Ghaeilge
  • ainmneacha pearsanta agus logainmneacha de chuid na teanga foinsí
  • meafair agus friotal fíortha
  • comhréir chasta a chruthódh deacrachtaí tuisceana do léitheoirí sa sprioctheanga.

Sa chleachtadh seo, díreoimid ar na dúshláin a thagann aníos sa chéad dá pharagraf de The Horse and his Boy le C.S. Lewis, ar fhoilsigh an Gúm leagan Gaeilge de sa bhliain 2019 faoin teideal An Capall agus a Ghiolla.

Seo an méid atá le déanamh agat féin:

  • Aistrigh an sliocht go Gaeilge.
  • Le linn duit a bheith ag aistriú, breac síos roinnt nótaí faoi na fadhbanna aistriúcháin a thagann aníos. Cad é go díreach atá i gceist? Cén réiteach a d’aimsigh tú?
  • Tá mo chuid nótaí féin le fáil in Nótaí ar chleachtadh aistriúcháin 26.

Is féidir leagan PDF den chleachtadh seo a íoslódáil anseo.

Chapter I


HOW SHASTA SET OUT ON HIS TRAVELS


This is the story of an adventure that happened in Narnia and Calormen and the lands between, in the Golden Age when Peter was High King in Narnia and his brother and his two sisters were King and Queens under him.

    In those days, far south in Calormen on a little creek of the sea, there lived a poor fisherman called Arsheesh, and with him there lived a boy who called him Father. The boy's name was Shasta. On most days Arsheesh went out in his boat to fish in the morning, and in the afternoon he harnessed his donkey to a cart and loaded the cart with fish and went a mile or so southward to the village to sell it. If it had sold well he would come home in a moderately good temper and say nothing to Shasta, but if it had sold badly he would find fault with him and perhaps beat him.