SiarDivideSeol go dtí caraDivideSeol chuig FacebookDivideSeol ríomhphost chugainnDividePriontáil

Nótaí ar chleachtadh eagarthóireachta 15

 

Tá cosaint déanta ag an Uachtarán Barack Obama ar an ordú atá déanta aige1 gan tuairim is cúig mhilliún inimirceach neamhdhoiciméadaithe2 a dhíbirt3 níos mó.4 Cuireadh5 i leith an Uachtaráin nár cheart cinneadh chomh tromchúiseach a dhéanamh gan dul i gcomhairle leis an bhFreasúra, ach dúirt sé nach raibh aon dul as aige gníomhú leis féin6 nuair nár thug an Páirtí Poblachtach tacaíocht do Bhille Imirce cuimsitheach anuraidh.7

Tá fáilte curtha ag eagraíochtaí a bhíonn ag plé le hinimircigh roimh an ordú.8 Meastar go raibh an díbirt as na Stáit Aontaithe ag bagairt ar 50,000 duine as Éirinn.9

Áfach,10 tá coinníollacha ag baint leis an tarscaoileadh,11 nach mbeidh12 ar fáil ach do dhaoine a bhfuil a gclann13 ina saoránaigh Mheiriceánacha agus atá ina gcónaí14 i SAM15 le ar a laghad16 cúig bliana.    

Tráchtaireacht


1. B'fhearr gan athrá a dhéanamh ar ‘déanta aige’.
2. Tá an-chuid eolais agus ualach trom téarmaíochta i ‘cúig mhilliún inimirceach neamhdhoiciméadaithe’. Ní gan dua a déarfá an focal deireanach.
3. Tá an abairt lochtach ó thaobh na céille de. Is amhlaidh a rinne an tUachtarán cinneadh éirí as a bheith ag díbirt inimircigh neamhdhleathacha áirithe. Ní hé go raibh cúig mhilliún acu le díbirt d’aon iarracht amháin.
4. Bheadh ciall le ‘níos mó’ dá mbeadh gné leanúnach ag baint leis an gcuid eile den abairt, rud nach bhfuil.
5. Níor mhiste a rá cé go díreach atá ag lochtú an Uachtaráin. Go deimhin, luaitear an Freasúra agus an Páirtí Poblachtach níos faide anonn san abairt fhada seo, in ainneoin nach bhfuil d’fhreasúra ann ach an Páirtí Poblachtach. Rud eile: is amhlaidh a chuirtear míghníomh i leith duine. Fiú más fíor ‘nár cheart dó’ seo nó siúd a dhéanamh, ní féidir sin ‘a chur ina leith’.
6. Tá roinnt mhaith réamhfhocal agus forainmneacha réamhfhoclacha sa chuid seo den abairt agus is ait an leagan é ‘gníomhú leis féin’.
7. Má léitear an abairt os ard, cloisfear cé chomh haisteach is atá an aidiacht ‘cuimsitheach’ agus an dobhriathar ama ‘anuraidh’ a bheith caite i mullach a chéile mar sin. An amhlaidh nach bhfuil an bille cuimsitheach níos mó?
8. Tá bearna fhada idir ‘Tá fáilte curtha’ agus ‘roimh an ordú.’ 
9. Chuirfeadh díbirt ‘as na Stáit Aontaithe’ agus ‘as Éirinn’ mearbhall ar éisteoirí. Cén tír a bhfuil siad le díbirt aisti?
10. Níor cheart abairt a thosú le ‘áfach’.
11. Is é ‘tarscaoileadh’ an téarma dlí Gaeilge atá coibhéiseach le amnesty i mBéarla. Tá téarmaí eile ann a bheadh níos soiléire: ‘pardún’ agus ‘maithiúnas.’ Má táthar chun ‘tarscaoileadh’ a úsáid, ba cheart é a lua i dtús na tuairisce agus é a chur i gcomhthéacs.
12. Is é an tarscaoileadh nach mbeidh ‘ar fáil’ ach níor thógtha ar éisteoirí a shílfeadh gurb iad ‘na coinníollacha’ atá i gceist.
13. Is fíor gur ‘páistí’ nó ‘sliocht’ an chiall cheart atá le ‘clann’. Tá ciall níos leithne ann, áfach, mar shampla ‘Clann tSuibhne’ (muintir mhic Shuibhne). B’fhearr focal aonchiallach a úsáid.
14. An iad an chlann nó na tuismitheoirí, nó an dá dhream, atá i gceist?
15. Ní bheadh aon locht ar an ngiorrúchán ‘SAM’ i dtéacs léitheoireachta, ach níl taithí ag éisteoirí ar é a chloisteáil
16. Ba dheise, ó thaobh na stíle de, ‘ar a laghad’ a bheith ag deireadh na habairte seachas ‘le’ agus ‘ar’ a bheith in aice a chéile.


Athleagan samplach


Tá an tUachtarán Barack Obama i ndiaidh ordú conspóideach atá déanta aige faoi chúrsaí imirce a chosaint. De réir an ordaithe seo, tabharfar pardún do tuairim is cúig mhilliún inimirceach mídhleathach agus ligfear dóibh fanacht sa tír. Tá an t-ordú cáinte ag an bPáirtí Poblachtach, a deir nár cheart cinneadh chomh tromchúiseach a dhéanamh gan dul i gcomhairle leo. Deir an tUachtarán gurbh éigean dó féin beart a dhéanamh nuair nár thug an Páirtí Poblachtach tacaíocht do Bhille Imirce cuimsitheach a foilsíodh anuraidh.

Tá eagraíochtaí a bhíonn ag plé le hinimircigh i ndiaidh fáilte a chur roimh ordú an Uachtaráin. Meastar go bhfuil 50,000 duine as Éirinn ina gcónaí go mídhleathach sna Stáit Aontaithe, daoine a bhí i mbaol a ndíbeartha go dtí seo.

Ní thabharfar pardún ach do dhaoine atá ina gcónaí i Stáit Aontaithe Mheiriceá le cúig bliana, ar a laghad, nó do dhaoine a bhfuil a gcuid páistí ina saoránaigh de chuid na tíre sin.