ARÍS

Sa leabhar Lorg an Bhéarla, chaith Seán Mac Maoláin amhras ar leaganacha mar seo:

    Bhí aimsir bhreá ann an samhradh seo caite, ach tá an samhradh seo níos fearr arís.

Mhaígh Mac Maoláin gur faoi thionchar an Bhéarla better again a scríobhtar ‘arís’ sa chomhthéacs seo agus nach bhfuil an chiall chomparáideach sin ag an fhocal ‘arís’ ó cheart. Go deimhin, thiocfadh a mhaíomh go bhfuil an abairt thuas fíorlochtach mar go dtugann sí le fios go bhfuil samhradh na bliana níos fearr an athuair – ráiteas nach bhfuil dealramh ar bith leis.

Is fiú a lua, áfach, go bhfuil an chiall still luaite le ‘arís’ in FGB: 'Níos fearr arís, better still.' Bíodh sin mar atá, d’fhéadfadh 'arís' a bheith ina údar mearbhaill in abairtí ina bhfuil tagairtí do phointí ama:

    Bhí sí níos áille arís anuraidh.

Seans, mar sin, nár mhiste an abairt shamplach a athscríobh mar seo:

    Bhí aimsir bhreá ann an samhradh seo caite, ach tá an samhradh seo níos fearr fós.

Mar fhocal scoir, is spéisiúil mar a seachnaíodh 'arís' agus 'fós' in aistriúcháin mar seo:

    I ask no pity and, what is better still, no one ever offers me any.

    Ní raibh mé ag iarraidh truaighe, agus rud a b’fhearr ná sin, níor iarr aon duine truaighe a dhéanamh damh.

    (Teacht fríd an tSeagal, Seosamh Mac Grianna a d’aistrigh.)