AITHEANTAS/CÉANNACHT/FÉINIÚLACHT

Teastaíonn focail éagsúla Ghaeilge chun identity a aistriú, ag brath ar an chomhthéacs. Ní mór dealú idir 'céannacht', 'aitheantas' agus 'féiniúlacht'. Tá siad an-trína chéile sna habairtí seo thíos.

  • Ba chóir d’fhorbairt na hÉireann bheith fite fuaite in aitheantas cultúrtha. (féiniúlacht)
  • Is maith an rud é na doiciméid sin a bheith leat ar fhaitíos go mbeadh ort d’fhéiniúlacht a chruthú ar chúis ar bith. (céannacht)

'Féiniúlacht' is fearr a úsáid más é an chiall atá le identity ná sainiúlacht phearsanta nó chultúrtha. Féiniúlacht chultúrtha na hÉireann atá i gceist sa chéad sampla thuas, cuir i gcás.

Is é is bunbhrí don fhocal 'céannacht' ná ‘the state of being the same as a person described or claimed (Collins).’ Seans go mbeadh ar thaistealaí a chéannacht a chruthú, is é sin a chruthú gurb eisean an duine a bhfuil a ainm ar na doiciméid taistil.

Tá blas rud beag teicniúil ar 'céannacht.' Tá sé ar an téarma is coitianta a úsáidtear i dtéacsanna oifigiúla ach tá an gnáthfhocal 'aitheantas' le fáil ina lán leaganacha, mar shampla 'cárta aitheantais', 'goid aitheantais' (identity card, identity theft).

I gcásanna áirithe, is fearr an gnáthfhocal ná ceann ar bith de na focail thuas. Comhrá gutháin atá i gceist san abairt thíos.

    Ní dúirt an fear eile a ainm...níor rith sé leis nach mbeadh a fhéiniúlacht go hiomlán soiléir.

Níl i gceist ansin ach nár sé rith leis an duine nach mbeadh a fhios ag an duine eile cé a bhí ag caint leis.